Danas se navršilo 47 godine od ubistva saudijskog kralja Fejsala. Jedan od najznačajnijih muslimanskih državnika 20. vijeka

Jedan od najznačajnijih muslimanskih državnika 20. vijeka bio je saudijski kralj Fejsal b. Abdulaziz Alu Saud. On je bio treći sin osnivača moderne saudijske države kralja Abdulaziza, a njegova majka potiče iz ugledne ulemanske porodice Alu Šejh. Rođen je 1906. godine, a djetinjstvo je proveo kod svog djeda po majci šejha Abdullaha b. Abdullatifa Alu Šejha, gdje je stekao prvi odgoj i obrazovanje, nakon što mu je majka, još kao bebi, preselila na Ahiret.

Otac Abdulaziz ga je uključio u političke aktivnosti veoma rano. Kao dječak od trinaest godina, boravio je u posjeti Francuskoj i Velikoj Britaniji.

U vrijeme vladavine svoga oca Abdulaziza, princ Fejsal se istakao kako na međunarodnom, tako i na unutarnjem planu. Bio je predsjednik delegacije na pregovorima o Palestini 1939. godine, a predvodio je vojsku koja je ugušila pobune i preuzela upravu nad Hidžazom. Godine 1953. otac ga je imenovao za zamjenika premijera i ministra vanjskih poslova.

A nakon smrti oca, kada je vlast preuzeo njegov brat Saud, on je imenovan za prijestolonasljednika i premijera. Zadnje godine vladavine kralja Sauda bile su ispunjene poteškoćama i njegovim čestim odsustvima zbog bolesti, tako da je veoma često boravio u inostranstvu radi liječenja.

U martu 1964. godine, sazvan je kongres uleme, gdje je izdana fetva da je kralj Saud i dalje kralj, a da će sve obaveze oko upravljanja državom preuzeti prijestolonasljednik princ Fejsal. Tu odluku su podržali i predstavnici vladajuće porodice, izuzev kralja Sauda. Razilaženje između Fejsala i Sauda se povećavalo, tako da su uglednici iz kraljevske porodice donijeli odluku da zatraže od uleme šerijatsko mišljenje o razrješenju kralja.

Delegacija uleme je posjetila kralja Sauda, ali je on odbio povući se s vlasti. Zato je tadašnji saudijski muftija Muhammed b. Ibrahim Alu Šejh 1. novembra 1964. izdao fetvu o smjeni kralja i pozvao uglednike da daju prisegu novom kralju Fejsalu.

Kralj Fejsal se u svojoj vanjskoj politici posebno zanimao za pitanje Palestine. Jedan je od najvećih protivnika priznanja Izraela, a zalagao se i za prevazilaženje razlika koje su postojale među Arapima i muslimanima i ujedinjenje truda na putu oslobođenja Palestine.

Jedan od plemenitih gestova po kojem će kralj Fejsal biti upamćen jeste i telegram, koji je 28. augusta 1966. poslao egipatskogm predsjedniku Abdunasiru, moleći ga da ne pogubi Sejjida Kutba.

Abdunnasir je tada izdao naredbu svojim službenicima da sutra ujutru pogube Sejjida Kutba, a da telegram od saudijskog kralja donesu nakon pogubljenja. Nakon toga je poslao telegram saudijskom kralju da je njegovo posredovanje zakasnilo i da je telegram stigao nakon pogubljena.

Kralja Fejsala ubio je njegov bratić princ Fejsal b. Musaid b. Abdulaziz. Ubistvo se dogodilo 25. marta 1975. godine. Prilikom susreta saudijskog kralja Fejsala i kuvajtskog ministra za naftu, princ Fejsal b. Musaid je ispalio hice i ubio kralja Fejsala.

Ne znaju se tačni razlozi zbog čega je ubijen kralj Fejsal, ali mnogi historičari govore da je njegova vanjska politika i odnos prema tadašnjim velikim silama, SAD-om, prije svega, rezultirao njegovim ubistvom. Te se kao razlog ističe poticaj od strane SAD-a, jer je kralj Fejsal prekinuo snabdijevanje naftom tokom Oktobarskog rata.

Ono što podupire ovu tvrdnju jeste i to što je ubica studirao u SAD-u i imao dobre odnose sa tamošnjom administracijom. O ovakvoj pozadini govorio je i sin kralja Fejsala, princ Halid, koji je o tome govorio u jednoj od svojih pjesama.

Jedan od mogućih razloga za ubistvo kralja Fejsala jeste i događaj iz 1965. kada se stariji brat ubice, Halid b. Musaid pobunio i pokušao oružjem zauzeti neke od državnih institucija. U sukobu sa policijom, a tadašnji ministar policije je bio kasniji kralj Fahd, Halid je ubijen. Uzrok atentata moglo bi biti i nagovor Saudovih sinova, jer je kralj Fejsal preuzeo vlast od njihovog oca.

Ubica je pogubljen u novembru iste godine, nakon što je osuđen na smrt, a njegov otac je isključen iz daljeg političkog života države.

 

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.