Goražde: Uredili zaboravljeno groblje poginulih boraca sandžačkih brigada

166

Na visoravni Hranjen, između Hrenovice i Goražda, u partizanskom spomen groblju, već 77 godina počivaju neidentifikovane kosti 26 boraca Treće i Četvrte Sandžačke brigade, poginulih u oslobađanju tog dijela Jugoslavije u Drugom svjetskom ratu. U tutinskoj podržnici Udruženja građana Bošnjaka porijeklom iz Sandžaka u BiH smatraju da se radi o poginulim borcima sa područja opštine Tutin.

Nakon što je Fuad Crnčalo iz Prače na jednom sastanku ukazao Ramu Kurtanoviću, predsjedniku tutinske podružnice Udruženja građana Bošnjaka porijeklom iz Sandžaka u BiH, na postojanje partizanskog spomen groblja boraca sandžačkih brigada na visoravni Hranjen između Hrenovice i Goražda, u tom udruženju su započeli istraživati ko su borci sahranjeni na tom mjestu. Vlasti bivše Jugoslavije izgradile su i uredile spomen groblje 1961. godine. Tu je sahranjeno 36 boraca, od kojih su samo 4 bila sa imenom i prezimenom, dok su ostali ukopani kao neidentifikovani. Jedino se znalo da je od njih 26 boraca Treće i Četvrte Sandžačke brigade, 6 Prve Proleterske i po 1 Sedme Crnogorske, Četvrte Sarajevske, Šeste Istočnobosanske i Prve Dalmatinske brigade.

Tutinac, rahmetli Halil Pepić koji je živio u Sarajevu je prikupio osnovne podatke o poginulim borcima sa područja Tutina i okoline u borbama za oslobođenje Bosne i Hercegovine, od 1941. do 1945. godine. Naime, nakon oslobođenja Tutina novembra 1944. godine, mnogi Tutinci su mobilisani u partizanske jedinice, najviše u Treću Sandžačku brigadu i upućeni u ostale krajeve Jugoslavije. Borci Treće i Četvrte Sandžačke brigade dali su presudan doprinos u oslobađanju Istočne Bosne i Sarajeva od njemačkih nacista, četnika i ustaša.

Najveći broj boraca iz tutinske opštine stradao je na potezu Goražde – Pale, ukupno pedest i dva (52) borca starosti od sedamanaest (17) do trideset i jedne godine (31) godine, prosječne starosti dvadeset (20) godina. Analizirajući te podatke, u ovom udruženju su došli do zaključka da je za očekivati da je 26 poginulih boraca sahranjenih na Hranjenu sa područja opštine Tutin.

Imena NN boraca Sandžačih brigada NOVJ sahranjenih na Hranjanu, prema podacima Halila Pepića i identifikovanih grobnih mjesta Rama Kurtanovića objavljenih 2010. godine:

1. Badić (Murata) Ramo, bombaš, rođen 1915. godine, u Gurdijelju – Tutin. U NOV stupio novembra 1944.godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca aprila 1945.godine na Romaniji kod Sarajeva. Ostao na položaju.

2. Bakić (Ćerima) Spaho, borac, rođen 1924. godine, u Devreču – Tutin. U NOV stupio novembra 1944.godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 15. aprila 1945.godine kod Goražda. Ostao na položaju.

3. Beširović (Ragiba) Halil, borac, rođen 1923. godine, u Koniču – Tutin. U NOV stupio novembra 1944.godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 10. februara 1945.godine kod Goražda. Ostao na položaju.

4. Dazdarević ( Hasana) Šaban, borac, rođen 1923. godine, u Godovu – Tutin. U NOV stupio novembra 1944.godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca aprila 1945.godine kod Sarajeva. Ostao na položaju.

5. Dupljak (Šačira) Amir, borac, rođen 1922. godine, u Suhom Dolu – Tutin. U NOV stupio novembra 1944.godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 15. marta 1945.godine kod Goražda. Ostao na položaju.

6. Đekić (Selmana) Ahmet, borac, nišandžija na PM (šarac) rođen 1923. godine, u Šaronjama – Tutin. U NOV stupio novembra 1944.godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 01. aprila 1945. godine na Palama kod Sarajeva. Ostao na položaju.

7. Eminović (Arifa) Fehim, borac, rođen 1922. godine, u Ribarićima – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca marta 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

8. Halilović (Haka) Hazbija, borac, rođen 1924. godine, u Gluhavici – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca početkom 1945. godine kod Goražda (Selo Buče). Ostao na položaju.

9. Hasanović (Malića) Hajran, borac, rođen 1923. godine, u Milanovićima (Škrijelje) – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca početkom 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

10. Husović (Šerifa) Rašid, borac, rođen 1917. godine, u Pokrveniku – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 01.04 1945. godine na Palama kod Sarajeva. Ostao na položaju.

11. Kahrimanović (Islama) Himo, borac, rođen u Jablanici – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca u proljeće 1945. godine na Romaniji kod Pala. Ostao na položaju.

12. Kurtanović Halil, borac, borac, rođen u Koniču – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca februara 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

13. Kurtanović (Bišča) Šućo, borac, rođen 1926. godine u Melajama– Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca februara 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

14. Kurtović (Ragipa) Halil, borac, rođen 1920. godine u Đerekarima– Tutin. U NOV stupio 15.januara 1945. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 22. februara 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

15. Lučičanin (Nezir) Bajram, borac, rođen u Jezgroviću – Tutin. U NOV stupio novembra 1944.godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 1945.godine kod Goražda. Ostao na položaju.

16. Mehmedović (Ibiša) Šučro, borac, rođen u Smolući – Tutin. U NOV stupio januara 1945. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 23.02. 1945. godine na Sjenokosu kod Goražda. Ostao na položaju.

17. Mulić (Rustema) Ragib, borac, rođen 1923. godine u Bračaku – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 13.02. 1945. godine na Završju kod Goražda. Ostao na položaju.

18. Muratović (Šaka) Čamil, borac, rođen 1922.godine u Pokrveniku – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 13.02. 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

19. Ramičević (Smaja) Ibrahim, borac, rođen 1922. godine u Ribarićima – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv okupatora 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

20. Sejdović (Vejsela) Fejzo, borac, rođen 1917.godine u Koniču – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 20.02.1945. godine u.s Bačke kod Goražda. Ostao na položaju.

21. Sejdović V. Seido, borac, rođen 1919.godine u Čulijama – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 22.02.1945. godine u selu Bačke kod Goražda. Ostao na položaju.

22. Sejdović Zeno, borac, rođen 1920. godine u Čulijama – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Umro kao pripadnike Treće Sandžačke brigade 1945. godine u Goraždu.

23. Škrijelj (Smaila) Delija, borac, rođen 1922.godine u Gracu – Tutin. U NOV stupio novembra 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 22.02.1945. godine na Jabuci kod Goražda. Ostao na položaju.

24. Ujkanović (Husa) Hamid, borac, rođen 1924. godine, u Moranima – Tutin. U NOV stupio jula 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca marta 1945. godine na Palama kod Sarajeva. Ostao na položaju.

25. Vusljanin (Džema) Ćazim, borac, rođen 1928. godine, u Ramoševu – Tutin. U NOV stupio 02.avgusta 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 15.04 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

26. Zilkić (Šerifa) Avdo, borac, rođen 1925. godine, u Orašu – Tutin. U NOV stupio jula 1944. godine. Poginuo u borbi protiv Njemaca 1945. godine kod Goražda. Ostao na položaju.

Halil Pepić je prikupio i podatke o mjestima na kojima su sahranjeni poginuli partizanski borci sa područja tutinske opštine u BiH 1944. i 1945. godine:

Ukupno: 52 poginula borca

Mjesto stradanja Broj stradalih Sahranjivani kao NN Identifikovani pri

Goražde šire područje 26 Oštećene grobnice na Hranjanu

Višegrad šire područje 10 Nama nepoznato mjesto ukopa

Kalinovik šire područje 3 Nama nepoznato mjesto ukopa

Sutjeska šire područje 3 Nama nepoznato mjesto ukopa

Više lokacija u Bosni 10 Sahranjeni na poznatim lokacijama

VOJSKA REPUBLIKE SRPSKE DEVASTIRALA SPOMEN GROBLJE

Tokom rata u BiH 1992-95. godine, na prevoju Hranjen bili su položaji Vojske Republike Srpske, koja je devastirala ovo spomen obilježje, što se vidi na priloženim fotografijama.

Boračka organizacija Goražda je uz konsutacije sa tutinskom podružnicom Udruženja građana Bošnjaka porijeklom iz Sandžaka u BiH, obnovila i ponovo uredila ovo spomen obilježje 2020. godine.

U tutinskoj podružnici Udruženja građana Bošnjaka porijeklom iz Sandžaka u BiH se nadaju da će naležni u BiH i izabrani predstavnici iz Sandžaka imati sluha za potrebu identifikacije sahranjenih boraca na vjetrometini Hranjana. Danas, uz razvijenu metodu DNK analize, to je lak posao.

U tutinskoj podružnici Udruženja građana Bošnjaka porijeklom iz Sandžaka u BiH se nadaju da će naležni u BiH i izabrani predstavnici iz Sandžaka imati sluha za potrebu identifikacije sahranjenih boraca na vjetrometini Hranjana. Danas, uz razvijenu metodu DNK analize, to je lak posao.

 




Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *